Wojciech Bogusławski

Polski aktor, reżyser, dramatopisarz, dyrektor teatru, zwany ojcem sceny polskiej. Urodził się w Glinnie pod Poznaniem, zmarł w Warszawie. Pochodził z rodziny drobnoszlacheckiej. Wykształcenie średnie zdobywał m.in. w Krakowie (w latach 1770-1773). Po ukończeniu szkół służył w gwardii pieszej litewskiej; dosłużył się tam stopnia podchorążego. Wbrew woli ojca opuścił służbę i wstąpił do Teatru Narodowego. W roku 1778 zaadaptował na scenę polską komedię francuską „Amant, autor i sługa”, debiutując jednocześnie jako autor i aktor. W tymże roku zadebiutował także jako śpiewak operowy w „Nędzy uszczęśliwionej”. W latach 1781-1782 grał w teatrze lwowskim. W następnym roku został dyrektorem Teatru Narodowego, pełniąc z przerwami tę funkcję przez wiele lat (1783-1785, 1790-1794, 1799-1814). Gościnnie występował ze swoim zespołem w Grodnie, Łowiczu, Kaliszu, Białymstoku, Krakowie, Gdańsku. W roku 1783 założył własny teatr w Poznaniu, wkrótce zamknięty, potem w Wilnie (1785-1790) oraz we Lwowie (1795-1799). W latach Sejmu Wielkiego Teatr Narodowy stał się rzecznikiem obozu patriotycznego, a jego dyrektor cieszył się wielkim autorytetem społecznym. Po upadku powstania kościuszkowskiego dokonywał licznych ustępstw na rzecz zaborców, w ten sposób zapewniając stały rozwój sceny narodowej. W wystawianych sztukach przemycał repertuar politycznie zaangażowany. W roku 1826 został prezesem komitetu kierowniczego zrzeszenia Teatru Narodowego. Po raz ostatni wystąpił na jego deskach 20 listopada 1827 roku. Założył przy teatrze Szkołę Dramatyczną (1811). Wykłady wydał drukiem. Opublikował także dwanaście tomów „Dzieł dramatycznych”, w których m.in. zamieścił pamiętnik „Dzieje Teatru Narodowego” wraz z sylwetkami aktorów. Był autorem 80 utworów, z czego 62 opublikował. Większość z nich stanowią tłumaczenia lub adaptacje. Wprowadził na sceny polskie nie tylko francuskie tragedie klasyczne, ale także Szekspira (przetłumaczył „Hamleta” z adaptacji niemieckiej). Najchętniej korzystał z wzorców angielskich. Najwięcej sił poświęcił tworzeniu narodowej sceny operowej. Wystawił m.in. „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale”, swoją operę komiczną z muzyką Jana Stefaniego.