Witold Gombrowicz

Polski powieściopisarz, dramaturg i eseista. Wywodził się ze starej rodziny szlacheckiej osiadłej najpierw na Żmudzi, a potem w Kieleckiem – jego ojciec był ziemianinem i przemysłowcem. W roku 1911 zamieszkał wraz z rodzicami w Warszawie, gdzie w roku 1922 ukończył gimnazjum, a w roku 1927 studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. W tym samym roku wyjechał do Paryża – studiował tam filozofię i ekonomię. Po powrocie do kraju krótko pracował w sądach warszawskich, po czym poświęcił się literaturze. Od 1934 roku współpracował z czasopismami codziennymi i literackimi, zajmując się m.in. krytyką literacką. Twórczość literacką zapoczątkowały na pół fantastyczne opowiadania wydane w zbiorze „Pamiętnik z okresu dojrzewania” (1933). Rozgłos zyskał po opublikowaniu w roku 1937 groteskowej powieści „Ferdydurke”. Przed II wojną światową wydał też sztukę teatralną „Iwona, księżniczka Burgunda” (1938) oraz nie ukończoną powieść sensacyjną „Opętani” (zamieszczana w roku 1939 w pismach codziennych). W sierpniu 1939 roku wyjechał do Argentyny, gdzie zastała go wojna. Przez kilka lat imał się różnych zajęć, by w roku 1947 podjąć stałą pracę w Banku Polskim w Buenos Aires, gdzie pracował do roku 1953. W Argentynie powstały m.in. dramat „Ślub” i powieść „Trans-Atlantyk”, wydane łącznie w Paryżu wroku 1953. Od roku 1953 prowadził „Dziennik” (publikowany w Paryżu w latach 1957-1966), stanowiący połączenie błahych zapisków osobistych i wielkich polemik oraz rozważań filozoficzno-moralnych. Twórczość Gombrowicza, mało znana w kraju z powodu wrogiego nastawienia pisarza do komunizmu, zyskała w świecie wielki rozgłos. W roku 1963 pisarz otrzymał roczne stypendium Fundacji Forda na pobyt w Berlinie Zachodnim, skąd w następnym roku przeniósł się do Francji i osiadł w miejscowości Vence w okolicy Nicei. Ostatnimi wybitnymi utworami były powieść „Kosmos” (1965) i sztuka teatralna „Operetka” (1966). Tematyka utworów Gombrowicza skupia się wokół formy i niedojrzałości, a człowiek w ujęciu pisarza nigdy nie jest sobą: zawsze poddany bacznej obserwacji otoczenia ulega konwencjom społecznym i etycznym, by spełnić oczekiwania środowiska, w którym żyje. Utwory Witolda Gombrowicza zostały przełożone na kilkanaście języków.