Niemiecki teolog i reformator religijny. Twórca luteranizmu i Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Urodził siew niezamożnej, bardzo religijnej rodzinie górnika w Saksonii. Był wychowywany surowo. Szkoły w Mansfeld, Magdeburgu i Eisenach ukończył dzięki szczodrości zamożnych mieszczan. W roku 1501 został studentem prawa na uniwersytecie w Erfurcie, gdzie w 1505 roku złożył egzamin magisterski. Po ukończeniu studiów wstąpił do zakonu augustianów i dwa lata później otrzymał święcenia. W wyniku protekcji elektora saskiego objął w 1508 roku nowo utworzoną katedrę filozofii moralnej na uniwersytecie w Wittenberdze. W roku 1512 uzyskał doktorat z teologii, a następnie został profesorem na wydziale teologicznym. W roku 1514 z polecenia papieża (chcąc pozyskać środki na dokończenie budowy Bazyliki Świętego Piotra w Rzymie) prowadzono ożywioną akcję sprzedaży odpustów darowujących kupującemu kary za dotychczasowe grzechy (papież Leon X ogłosił nawet specjalną listę odpustów). Luter występował przeciwko takim praktykom w kazaniach, twierdząc, że darowanie kar za grzechy zależy wyłącznie od łaski Boga, a jedynym źródłem wiary jest Biblia. 31 października 1517 roku na drzwiach wittenber-skiego kościoła przybił swoje 95 tez ... czytaj dalej

Amerykański bojownik o prawa człowieka, teolog i kaznodzieja, duchowy przywódca Murzynów w Stanach Zjednoczonych. Sam był Murzynem i na własnej skórze odczuł skutki segregacji rasowej. Chciał, by wszyscy obywatele Stanów Zjednoczonych traktowani byli jednakowo. Nie zgadzał się na tworzenie gett mieszkaniowych, dyskryminację w szkołach, w środkach komunikacji miejskiej. Protestował przeciwko działalności Ku-Klux-Klanu – organizacji nielegalnej, jednakże działającej za cichym przyzwoleniem białych amerykańskich obywateli, w sposób brutalny napastującej Murzynów. Jednakże Martin Luther King nie chciał działań gwałtownych. Wzorem dla niego był Mahatma Gandhi i jego idea „walki bez stosowania przemocy” i „cywilnego nieposłuszeństwa”. W roku 1956 po raz pierwszy stanął na czele ruchów murzyńskich walczących o pełne prawa obywatelskie. Zorganizował bojkot autobusów miejskich w Montgomery w stanie Alabama. W wyniku tej akcji czarni mieszkańcy tego miasta mogli od tej pory korzystać z tych samych środków komunikacji miejskiej, co biali. Zwycięstwo to uczyniło go popularnym w kraju. W roku następnym (1957) założył Kongregację Chrześcijańską Przywódców Południa. W roku 1963 Martin Luther King stanął na ... czytaj dalej

Czeski reformator religijny, teolog i kaznodzieja, twórca husytyzmu. Pochodził z ubogiej rodziny mieszczańskiej. Studiował na uniwersytecie w Pradze, gdzie zetknął się z pismami Anglika Johna Wycliffe’a (Wiklifa), którego poglądy wywarły na niego duży wpływ. W roku 1396 uzyskał tytuł magistra sztuk wyzwolonych, a w roku 1401 został dziekanem tego wydziału. Od roku 1402 działał jako kaznodzieja w Kaplicy Betlejemskiej w Pradze. Głosił poglądy, że głową Kościoła jest sam Chrystus, a przynależą do niego jedynie wierni w stanie łaski i czystości. Ponadto postulował likwidację majątków kościelnych, ganił niemoralne życie i chciwość duchowieństwa, występował w obronie niższych warstw społecznych oraz narodowości czeskiej przeciw dominacji Niemców. Żądał udzielania komunii wiernym pod dwiema postaciami. Sławił piękno języka ojczystego, walczył o jego czystość, przeprowadził reformę ortografii. W roku 1409 został rektorem na uniwersytecie praskim. W 1410 roku arcybiskup Pragi za głoszone poglądy, które zyskały wielu zwolenników, ekskomuniko-wał go. W tym samym roku Hus wydał pracę poświęconą językowi czeskiemu „De ortographia bohémica”. Jako zwolennik jedności narodów słowiańskich przesłał ... czytaj dalej

Holenderski filolog, filozof, teolog, pisarz, pedagog i wydawca, jeden z najsłynniejszych humanistów odrodzenia. Mając dwanaście lat, znał doskonale literaturę rzymską. Przeznaczony przez rodziców do stanu duchownego, młodość spędził w klasztorach Niderlandów i północnej Francji. Przebywał także w Combrai i Paryżu. W roku 1498 wyjechał do Anglii, gdzie zaprzyjaźnił się z wybitnym humanistą Thomasem More’em. Do roku 1521 wiele podróżował: zwiedził m.in. Włochy (nawiązał kontakt z Akademią Florencką), był kilkakrotnie w Anglii (wykładał na uniwersytetach w Cambridge i w Oksfordzie). W Wenecji wydał zbiór złotych myśli pisarzy starożytnych „Adagia”. W roku 1521 osiadł w Bazylei – tu rozwinął ożywioną działalność literacką i jako wykładowca. W roku 1529, po zwycięstwie reformacji w Bazylei, przeniósł się do katolickiego Fryburga. Mimo słabego zdrowia przez całe życie intensywnie pracował, torując drogę nowemu prądowi we wszystkich dziedzinach nauki. Uczony domagał się radykalnej reformy w Kościele w duchu ewangelii. Kładł nacisk na moralny charakter chrześcijaństwa, zwalczał zabobon, filozofię scholastyczną, formalizm obrzędowy, korupcję duchowieństwa, głupotę i rozwiązłość ... czytaj dalej