Wybitny malarz polski, jeden z głównych przedstawicieli symbolizmu przełomu wieków. W latach 1872-1875 i 1877-1879 studiował malarstwo w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, m.in. u Jana Matejki, i w Paryżu w École des Beaux-Arts (1876-1877). Wychowany na poezji narodowej tworzył realistyczne obrazy związane z polską martyrologią po powstaniu styczniowym, zainspirowany dziełami Juliusza Słowackiego i Artura Grottgera (m.in. „Na etapie” 1883, „Wigilia zesłańców” 1892), a także Adama Asnyka. Około roku 1890 artysta odszedł od realizmu, zwracając się ku symbolizmowi. Pozostał jednak w kręgu tematyki patriotycznej, tyle że wyrażanej przez treści symboliczne i mistyczne (m.in. „Melancholia” 1890-1894). Ulubionym motywem, wielokrotnie powtarzanym w rozmaitych wersjach była śmierć, określana przez artystę po grecku jako Thanatos (m.in. „Śmierć Ellenai” 1893, „Śmierć” 1920). Malarz przedstawiał ją jako piękną i silną kobietę, pełną wewnętrznego skupienia, przynoszącą ludziom ciszę i odpoczynek. Tematyka prac Malczewskiego była bardzo szeroka: interesowała go filozofia życia i śmierci, problem wieczności, miłość, religia i sztuka, a także sprawy narodowe. W tle jego prac pojawiał się polski ... czytaj dalej

Jeden z najwybitniejszych malarzy polskich XX wieku. W latach 1903-1908 studiował malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych u Józefa Mehoffera i Jana Stanisławskiego. Równocześnie był studentem filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim. W roku 1908 wyjechał do Francji i osiadł na stałe w Paryżu. Początkowo malował pod wpływem Puvisa de Chavannesa (m.in. „Chrzest w Jordanie”- Hornage a Puvis de Chavannes ok. 1909) oraz Marcela Groma-ire’a, z którym się później zaprzyjaźnił (Gromaire namalował kilka portretów Makowskiego). W latach 1912-1913 uległ wpływowi kubizmu. Po wybuchu I wojny światowej wyjechał do Bretanii, do Władysława Slewińskiego. Do Bretanii wracał kilkakrotnie, by – zafascynowany jej surowym krajobrazem -uprawiać realistyczne malarstwo rodzajowe i pejzażowe (m.in. „Rybak z fajką” 1917). Od roku 1921 zaczął z upodobaniem malować dzieci (m.in. „Kapela dziecięca” 1922, „Karnawał dziecięcy” 1929). Świat dziecka pociągał go swą szczerością i bezpośredniością. W roku 1923 związał się z międzynarodową grupą malarzy, z którą wystawiał prace w modnej wówczas Galerii Berthe Weill. Obrazy te nosiły już znamiona indywidualnego stylu malarza, który ... czytaj dalej

Malarz polski. Znakomity akwarelista. Pochodził z rodziny szlacheckiej. Na życzenie matki rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie we Lwowie. Równocześnie uczęszczał na lekcje rysunku. Jako malarz został doceniony przez własne środowisko bogatego ziemiaństwa, które zaczęło u niego zamawiać obrazy lub rysunki. Szczególnie podobały się rysunki koni. W 1845 roku została wystawiona w Zakładzie im. Ossolińskich we Lwowie jego akwarela „Czwórka krakowska”, która przyniosła malarzowi uznanie i rozgłos. Odtąd Kossak poświęcił się tylko malarstwu. Obiektem jego zainteresowań stały się przede wszystkim konie. Podróżował po Podolu, Wołyniu i Ukrainie – odwiedzał dwory kresowego ziemiaństwa i malował sceny z tamtejszego życia, portrety, polowania, stadniny i sceny rodzajowe z końmi (ulubiony motyw -jeździec i koń). W latach 1851-1852 przebywał w Petersburgu, a w latach 1853-1856 mieszkał w Warszawie. W 1856 roku wyjechał do Paryża, gdzie doskonalił swoją sztukę malarską. W 1861 roku wrócił do kraju, a w rok później objął kierownictwo artystyczne „Tygodnika Ilustrowanego”. Zamieszczał w nim oraz w innych czasopismach („Kłosy”, „Przyjaciel Dzieci”) wiele swoich rysunków. W latach 1867-1868 ... czytaj dalej

Polski rysownik i malarz. W latach 1848-1852 uczył się rysunku i malarstwa we Lwowie u Jana Maszkowskiego i Juliusza Kossaka. Następnie podjął studia w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1852-1854). Wroku 1855 wyjechał do Wiednia na studia w tamtejszej akademii, gdzie uczył się przez trzy lata. W tym mieście mieszkał do roku 1865. W roku 1864 przebywał krótko w Wenecji. Początkowo pozostawał pod wpływem malarstwa Juliusza Kossaka, Aleksandra Orłowskiego i Januarego Suchodolskiego, rysując i malując akwarelą sceny batalistyczne, konie, zaprzęgi, polowania, a później kompozycje historyczne (m.in. „Ucieczka Henryka Walezjusza” 1860). Zajmował się także malarstwem portretowym (m.in. podobizny hrabiego Aleksandra Pappenheima, hrabianki Thun, Jana Maszkowskiego) oraz rodzajowym. Okazał się też zdolnym karykaturzystą. Jako ilustrator współpracował z wiedeńskimi czasopismami, m.in. „Mussestunden”, „Illustrierte Zeitung”. Na wystawie sztuki niemieckiej w roku 1858 zobaczył prace niemieckich rysowników. Pod ich wpływem wykonał pierwsze cykle kartonów: „Szkoła szlachcica” oraz „Wczoraj-Dziś-Jutro”. W następnych latach powstały jego najważniejsze dzieła: cykle rysunków wykonanych czarną i białą ... czytaj dalej

Malarz hiszpański pochodzenia greckiego. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli manieryzmu. Urodził się w Fódele pod Heraklionem na Krecie, zmarł w Toledo. Prawdopodobnie uczył się w pracowni malarza ikon na Krecie. W roku 1565 przybył do Wenecji, gdzie przebywał do roku 1570. Uczył się u Tycjana; przejął cechy stylu Tintoretta i Jacopa Bassana. Z Wenecji przeniósł się do Rzymu. W tym mieście pracował w latach 1570-1576, pozostając w służbie kardynała Far-nese. Okres rzymski zaznaczył się wpływami Michała Anioła i Rafaela. Około roku 1572 przebywał w Pannie, gdzie uległ wpływom manierystów: Corregia, Parmigianina i Pontorma. Wczesne obrazy ukazują wpływy bizantyjskie i weneckie. Dojrzały styl el Greca ukształtował się dopiero w Hiszpanii, dokąd artysta przybył prawdopodobnie około roku 1577. Od tego roku działał w Toledo. Od króla hiszpańskiego otrzymał pierwsze zlecenia. Namalował wtedy m.in. „Sen Filipa II” (ok. 1580), „Męczeństwo św. Maurycego” (1581-1584), obrazy nie odpowiadały jednak gustom władcy, który nie ponowił zamówień. El Greco pracował głównie dla Kościoła. Chętnie także malował portrety odznaczające się wnikliwą charakterystyką modela. Styl artysty wyróżnia nastrój ... czytaj dalej

Wybitny malarz i grafik hiszpański. W latach 1760-1764 uczył się u Luzána y Martineza w Saragos-sie. Bez powodzenia zdawał egzaminy do Academii de S. Fernando w Madrycie. Dopiero w roku 1766 dostał się do atelier Francisca Bayéu. W latach 1770-1771 odbył podróż do Włoch. Po powrocie do kraju otrzymał zamówienie na wykonanie fresków w kościele El Pilar w Saragossie. W roku 1773 przeniósł się do Madrytu. Dwa lata później został zatrudniony w manufakturze arrasów jako projektant. Ta praca oraz namalowany dla jednego z kościołów w roku 1780 obraz „Chrystus” przyniosły Goi uznanie. W tymże roku został członkiem Academii de S. Fernando, a w roku 1795 jej prezesem. W latach 1786-1799 był głównym malarzem dworu królewskiego. Mimo tego stanowiska Goya zachował niezależność poglądów. W roku 1792 na skutek przebytej choroby ogłuchł. W roku 1798 król powierzył mu wykonanie polichromii w klasztorze S. Antonio de la Florida w Madrycie. Jako zwolennik przemian w duchu oświecenia zamanifestował swoją krytyczną postawę wobec panującego układu społecznego w cyklu grafik pt. „Kaprysy” (1796-1798), z których najbardziej znana to „Gdy rozum śpi, budzą się upiory”. W roku 1820, przebywając w swojej posiadłości w ... czytaj dalej

Włoski malarz i architekt, jeden z głównych przedstawicieli trecen-ta. Urodził się przypuszczalnie w Col-le di Vespignano pod Florencją, zmarł we Florencji. Prawdopodobnie pochodził z rodziny chłopskiej. W dzieciństwie był pastuchem, a czas spędzany przy pilnowaniu krów skracał sobie malowaniem obrazków. Przy tej czynności miał go zastać Cimabue, jeden z florenckich mistrzów malarstwa, który wziął go do swojej pracowni, by nauczyć zawodu. Malarstwo Giotta miało wybitne znaczenie w historii sztuki nic tylko ze względu na walory artystyczne, ale także na zerwanie z wpływami malarstwa grecko-bizantyjskie-go i stworzenie łacińsko-włoskiej tradycji malarskiej. Zamiast bizantyjskiego przepychu, dekoracyjności i złotego tła Giotto zaczął ukazywać naturę. Sztywnemu modelowaniu ciała swoich poprzedników przeciwstawił modelunek bardziej miękki, zgodny z anatomią człowieka. Dotyczyło to zwłaszcza malowania postaci Chrystusa (m.in. „Krucyfiks” ok. 1293-1300). Najpełniej wypowiedział się artysta w dużych epickich cyklach fresków. Z czasów pobytu w Rzymie zachowało się niewiele prac, m.in. mozaika starej Bazyliki Świętego Piotra. Cztery zachowane cykle fresków znajdują się we Florencji, w Padwie i Asyżu. W Asyżu, w ... czytaj dalej

Malarz polski. W latach 1844-1850 studiował malarstwo w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, a w latach 1853-1855 w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W roku 1856 wyjechał do Paryża, gdzie przebywał do 1858 roku. Po powrocie działał w Warszawie. Przez czterdzieści lat zajmował się pracą pedagogiczną. Jego uczniami byli m.in. Józef Chełmoński, Leon Wyczółkowski, Stanisław Masłowski, Władysław Podkowiński i Józef Pankiewicz. Wraz z uczniami odbywał wędrówki po kraju, ucząc wrażliwości w obserwacji przyrody – zalecał studiowanie natury. Był nauczycielem malarstwa i rysunku w prywatnej pracowni, następnie w latach 1860-1872 w Instytucie Głuchoniemych. W latach 1872-1896 pracował jako profesor w warszawskiej uczelni artystycznej zwanej Klasą Rysunkową. Zainicjował założenie w roku 1858 w Warszawie stałej Wystawy Krajowej Sztuk Pięknych. Był także współzałożycielem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, powstałego w Warszawie w roku 1860. Zajmował się publicystyką, zamieszczając swoje artykuły o sztuce i recenzje z wystaw, propagujące ideę sztuki narodowej. Najwyżej cenił malarstwo historyczne, rywalizując na tym polu z Matejką. Przetłumaczył m.in. „Rozprawę o malarstwie” Leonarda da Vinci (1876). ... czytaj dalej

Wybitny malarz, rzeźbiarz i grafik francuski. Dzieciństwo spędził w Peru. W latach 1865-1871 służył w marynarce handlowej. Od 1871 roku pracował w Paryżu jako urzędnik bankowy. Od roku 1874 zaczął malować i równocześnie uczęszczał do Académie Colarossi, gdzie poznał m.in. Camille’a Pissarra oraz innych impresjonistów. Od roku 1876 sam uczestniczył w wystawach impresjonistów. Od roku 1883 całkowicie poświęcił się malarstwu. W roku 1884, załamany i nękany trudnościami finansowymi, rozstał się z rodziną. Dwa lata później pojechał do Bretanii; malował głównie w PontAven. Fascynował go surowy pejzaż bretoński i obyczaje tamtejszych ludzi, prostych i uczciwych („Tańczące wieśniaczki bretońskie” 1886). Coraz bardziej odchodził też od impresjonizmu. W roku następnym wyjechał do Panamy i na Martynikę, a po powrocie znów zamieszkał w Pont–Aven, gdzie sformułował teorię syntetyzmu, która stała się potem podstawą symbolizmu tzw. szkoły z Pont-Aven. Tu ostatecznie ukształtował się jego styl malarski inspirowany folklorem i pejzażem Bretanii, polegający na uproszczeniu form przez stosowanie wyraźnego konturu, jednolitych barwnych plam, odrzucenie perspektywy. Z tego okresu pochodzi „Walka Jakuba z ... czytaj dalej

Malarz polski. Urodził się w Tuligowicach, zmarł w Bystrej na Śląsku. W latach 1870-1871 studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, a następnie w latach 1878-1880 w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Podróżował do Włoch, Francji (Paryż), Hiszpanii i na Daleki Wschód. W latach 1886-1895 przebywał w Berlinie na zaproszenie cesarza Wilhelma II. Tam wspólnie z Wojciechem Kossakiem malował m.in. panoramę „Przejście przez Berezynę”. W roku 1895 został powołany na stanowisko dyrektora krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, zwolnione po śmierci Jana Matejki. Fałat był już wówczas artystą dojrzałym i cenionym, popierającym nowoczesne kierunki malarskie. Wkrótce przekształcił krakowską uczelnię w akademię. Unowocześnił system nauczania, powołując wielu nowych profesorów, m.in. Leona Wyczółkowskiego, Jacka Malczewskiego, Jana Stanisławskiego, Teodora Axentowicza, Konstantego Laszczkę, a później Józefa Mehoffera i Stanisława Wyspiańskiego. Wielokrotnie wyjeżdżał na Polesie i na Litwę, skąd czerpał tematy do prac. Wizyty w Nieświeżu miały duże znaczenie w twórczości artysty, zwłaszcza pobyt w roku 1886, w gościnie u Radziwiłłów. Zafascynowały go tam urządzane polowania, które stały się od tej pory jednym z ... czytaj dalej