Biografie » I

Izabela I Katolicka

admin — Wed, 05 May 2010 12:11:42 +0000

Królowa Hiszpanii. Była przedsiębiorczą i zdolną władczynią, która poprzez swoje decyzje wywarła olbrzymi wpływ na dzieje Hiszpanii. Urodziła się w Madrigal w królestwie Kastylii, w głęboko religijnej rodzinie. Jej przyrodni brat, Henryk IV, był królem Kastylii. Mimo jego sprzeciwu poślubiła w roku 1469 księcia aragońskiego Ferdynanda. Rozgniewany Henryk IV wyznaczył na następczynię tronu swoją córkę Joannę. Mimo to po śmierci Henryka IV tron objęła Izabela. W 1474 roku została królową Kastylii, a jej mąż Ferdynand II Katolicki odziedziczył pięć lat później koronę królestwa Aragonii. Królewscy małżonkowie połączyli swoje państwa w jedno – Hiszpanię – zachowując równoprawne tytuły królewskie. Podstawowym celem ich polityki było zjednoczenie Hiszpanii, w tym zdobycie Grenady, będącej we władaniu Arabów, których udało się wypędzić z Półwyspu Iberyjskiego w roku 1492. Za panowania Izabeli I Katolickiej wprowadzono w Hiszpanii inkwizycję (1478), skierowaną przeciwko wszystkim podejrzanym o herezję, w tym także przeciwko Żydom. Musieli oni masowo opuścić Hiszpanię w roku 1492. Największym wydarzeniem za czasów panowania Izabeli I Katolickiej było odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w roku ... czytaj dalej

Imhotep

admin — Wed, 05 May 2010 12:11:17 +0000

Egipski architekt i uczony, żyjący w czasach faraona Dżesera. Był arcykapłanem i doradcą władcy. Nadzorował także wszelkie roboty budowlane wykonywane na zlecenie faraona. Jako budowniczy wsławił się wzniesieniem pierwszej piramidy schodkowej w Sakkara, zbudowanej nad tradycyjną mastabą – miejscem pochówku najwybitniejszego władcy III dynastii, faraona Dżesera. Do tej pory typową formą grobowca wysokich dostojników i ludzi bogatych była mastaba -kwadratowy kopiec obłożony kamieniem lub cegłą nad komorą grobową, która, położona głęboko pod ziemią, łączyła się z kopcem zewnętrznym za pomocą szybu. Piramidę Dżesera otaczała rozbudowana nekropolia, ze świątyniami, rozległymi dzielnicami grzebalnymi i innymi budowlami, zachowanymi do dziś. Starożytni Egipcjanie, doceniając wielkość i wspaniałość tego założenia architektonicznego, uznali Imhotepa za bóstwo. Jest to pierwszy artysta, którego imię zanotowano w historii. Przy wznoszeniu piramidy schodkowej Dżesera Imhotep zrezygnował z dotychczasowych materiałów używanych w budownictwie egipskim. Zamiast drewna, trzciny i cegieł wyrabianych z gliny zastosował bloki kamienia. Piramida składała się z sześciu potężnych mastab ustawionych jedna na drugiej, z ... czytaj dalej

Henrik Ibsen

admin — Wed, 05 May 2010 12:10:14 +0000

Wybitny dramatopisarz norweski. Pochodził z miasteczka Skien w południowej Norwegii. Jego ojciec był zamożnym armatorem i kupcem. Po krachu finansowym przedsiębiorstwa ojca piętnastoletni Henrik Ibsen musiał przyjąć posadę pomocnika aptekarskiego w Grimstad. Tu napisał swój pierwszy dramat „Ka-tylina” (wydany w 1850 r.). W latach 1851— 1856 był współpracownikiem i reżyserem teatru w Bergen, by następnie przenieść się do Christianii (dawna nazwa Oslo), gdzie w latach 1857-1864 piastował stanowisko dyrektora artystycznego tamtejszego teatru. Dla obu teatrów pisał sztuki, m.in. „Rycerze północy” (1857), „Komedia miłości” (1862). Od początku dążył do stworzenia norweskiego teatru narodowego, stąd w jego twórczości przewijały się wątki z ludowych legend i fakty z historii Norwegii. W ojczyźnie czuł się jednak niedoceniany, a ponadto miał żal do rodaków, że nie udzielili Duńczykom pomocy w wojnie duńsko-pruskiej. Jego reakcją był wyjazd za granicę (1864-1891), najpierw do Włoch, a następnie do Niemiec. Światową sławę zyskał dwoma poematami dramatycznymi, napisanymi za granicą: „Brand” (1866) i „Peer Gynt” (1867). Pierwszy z nich był utworem pełnym gniewu na wszystkich, którzy ... czytaj dalej