Niemiecki złotnik, mincerz i wynalazca druku. Pochodził z rodziny zamożnych mieszczan mogunckich. Nazwisko Gutenberg przybrał od nazwy rodzinnej posiadłości. W roku 1420 opuścił Moguncję i osiadł w Strasburgu, gdzie pracował jako złotnik i szlifierz drogich kamieni. Tam też zaczął opracowywać nowy, wydajniejszy i szybszy sposób powielania tekstów. W 1437 roku założył spółkę w celu odbijania drzeworytów i małych druków okolicznościowych, m.in. kalendarzy, listów odpustowych, donat. Około roku 1448 wrócił do Moguncji, gdzie dalej prowadził prace nad udoskonaleniem druku. Około roku 1450 zawarł spółkę z J. Fu-stem, ponieważ sam nie miał pieniędzy. Fust wniósł kapitał, a Gutenberg wiedzę i fachowe umiejętności. Pięć lat później doszło między wspólnikami do nieporozumień i procesu. Wobec niemożności spłacenia długu wyrokiem sądu Fust stał się właścicielem oficyny drukarskiej Gutenberga i wraz z jego uczniem P. Schofferem rozpoczął działalność wydawniczą. Gutenberg mieszkał nadal w Moguncji i prawdopodobnie już nie drukował, choć inne źródła podają, że założył drugą drukarnię, która istniała do roku 1465. Zmarł na dworze arcybiskupa Adolfa von Nassau, który w uznaniu zasług nadał mu tytuł ... czytaj dalej

Rewolucjonista latynoamerykański. Z pochodzenia był Argentyńczykiem, z zawodu zaś lekarzem. W okresie studiów przyłączył się do prokomunistycznego ugrupowania w Gwatemali, a następnie wyjechał do Meksyku z zamiarem prowadzenia działalności agitacyjnej wśród tamtejszej ludności. W Meksyku spotkał się z Fidelem Castro, z którym ściśle współpracował w przeprowadzaniu rewolucji na Kubie w latach 1956-1959. Po jej zwycięstwie został członkiem kubańskich władz państwowych i kierownictwa partii komunistycznej. W latach 1961-1965 był ministrem przemysłu w rządzie kubańskim.
Wroku 1965 wyjechał do Konga i Tanzanii w Afryce, by tam walczyć w organizacjach partyzanckich. Jego posłannictwem było uwolnienie narodów z rąk wyzyskiwaczy. Wierny swej rewolucyjnej misji porzucił pracę w administracji i pojechał do Boliwii. Chciał przekonać tamtejsze społeczeństwo, a zwłaszcza chłopów na wsi, do walki przeciwko wojskowej dyktaturze. Przemierzał Boliwię wzdłuż i wszerz, organizując oddziały partyzanckie. Sam także brał udział w walkach. Po jednej z nieudanych akcji został schwytany i rozstrzelany. Jego poglądy polityczne określono mianem guevaryzmu. Che Guevara twierdził, że w krajach rozwijających się istnieje ... czytaj dalej

Polski rysownik i malarz. W latach 1848-1852 uczył się rysunku i malarstwa we Lwowie u Jana Maszkowskiego i Juliusza Kossaka. Następnie podjął studia w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1852-1854). Wroku 1855 wyjechał do Wiednia na studia w tamtejszej akademii, gdzie uczył się przez trzy lata. W tym mieście mieszkał do roku 1865. W roku 1864 przebywał krótko w Wenecji. Początkowo pozostawał pod wpływem malarstwa Juliusza Kossaka, Aleksandra Orłowskiego i Januarego Suchodolskiego, rysując i malując akwarelą sceny batalistyczne, konie, zaprzęgi, polowania, a później kompozycje historyczne (m.in. „Ucieczka Henryka Walezjusza” 1860). Zajmował się także malarstwem portretowym (m.in. podobizny hrabiego Aleksandra Pappenheima, hrabianki Thun, Jana Maszkowskiego) oraz rodzajowym. Okazał się też zdolnym karykaturzystą. Jako ilustrator współpracował z wiedeńskimi czasopismami, m.in. „Mussestunden”, „Illustrierte Zeitung”. Na wystawie sztuki niemieckiej w roku 1858 zobaczył prace niemieckich rysowników. Pod ich wpływem wykonał pierwsze cykle kartonów: „Szkoła szlachcica” oraz „Wczoraj-Dziś-Jutro”. W następnych latach powstały jego najważniejsze dzieła: cykle rysunków wykonanych czarną i białą ... czytaj dalej

Jacob Ludwig Karl (1785-1863) filolog niemiecki, twórca germańskiego językoznawstwa porównawczego. Brat Wilhelma (1786-1859), filologa, zbieracza baśni i podań. Urodzili się w Hanau i uczyli w Kassel. Obaj ukończyli studia prawnicze w Magdeburgu. Jacob od 1805 roku był urzędnikiem i uczestniczył w pracach legacji heskiej na kongresie wiedeńskim. W roku 1830 objął katedrę dawnej kultury niemieckiej w Getyndze, a w 1841 roku w Berlinie. W tymże roku bracia zostali członkami Akademii Nauk w Berlinie i profesorami tamtejszego uniwersytetu. Jacob zajmował się historią literatury i językoznawstwem. Jego dziełem była czterotomowa „Deutsche Grammatik” (1819-1837), którą zapoczątkował dział językoznawstwa – gramatyki porównawczej poszczególnych grup języków indoeuropejskich. W dziejach gramatyki języka niemieckiego zapisał się jako twórca prawa fonetycznego dotyczącego germańskiej przesuwki spółgłoskowej {Lautverschiebung), znanego w językoznawstwie jako prawo Grimma. Od roku 1848 był posłem w parlamencie frankfurckim. Wraz z bratem Wilhelmem opublikował cztery pierwsze tomy wielkiego słownika niemieckiego „Deutsches Wörterbuch”, który zaczął się ukazywać od roku 1852. Dzieło Grimmów kontynuowali ich ... czytaj dalej

Największy kompozytor norweski. Przedstawiciel stylu narodowego. W wieku 6 lat rozpoczął u matki naukę gry na fortepianie. Około roku 1857 powstały jego pierwsze utwory na ten instrument. W październiku 1858 roku rozpoczął studia muzyczne w konserwatorium w Lipsku, gdzie zgłębiał tajniki gry na fortepianie, harmonii i kontrapunktu oraz kompozycji. W roku 1860 przerwał studia z powodu choroby. Rok później w Karlshamn w Szwecji dał pierwszy koncert publiczny. W kwietniu 1862 roku ukończył konserwatorium. Na publicznym koncercie absolwentów wykonał m.in. skomponowane przez siebie „Vier Klavierstücke” op. 1. W swojej ojczyźnie dał pierwszy koncert w maju roku 1862. W roku następnym w Bergen wykonano „Rückblick” – pierwszy utwór przeznaczony na większy zespół. Wiosną 1863 roku przeniósł się do Kopenhagi,gdzie spędził dwa i pół roku. Był to jeden z najbardziej twórczych okresów w życiu Griega. W Danii zetknął się z kompozytorami Nielsem Gadem i Johannem Peterem Hartmannem -przedstawicielami romantyzmu duńskiego. Za ich namową napisał jedyną symfonię, której trzy części zostały wykonane w Kopenhadze w roku 1864. W tym czasie poznał Hansa Christiana Andersena i skomponował muzykę do kilku jego pieśni. Był ... czytaj dalej

Malarz hiszpański pochodzenia greckiego. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli manieryzmu. Urodził się w Fódele pod Heraklionem na Krecie, zmarł w Toledo. Prawdopodobnie uczył się w pracowni malarza ikon na Krecie. W roku 1565 przybył do Wenecji, gdzie przebywał do roku 1570. Uczył się u Tycjana; przejął cechy stylu Tintoretta i Jacopa Bassana. Z Wenecji przeniósł się do Rzymu. W tym mieście pracował w latach 1570-1576, pozostając w służbie kardynała Far-nese. Okres rzymski zaznaczył się wpływami Michała Anioła i Rafaela. Około roku 1572 przebywał w Pannie, gdzie uległ wpływom manierystów: Corregia, Parmigianina i Pontorma. Wczesne obrazy ukazują wpływy bizantyjskie i weneckie. Dojrzały styl el Greca ukształtował się dopiero w Hiszpanii, dokąd artysta przybył prawdopodobnie około roku 1577. Od tego roku działał w Toledo. Od króla hiszpańskiego otrzymał pierwsze zlecenia. Namalował wtedy m.in. „Sen Filipa II” (ok. 1580), „Męczeństwo św. Maurycego” (1581-1584), obrazy nie odpowiadały jednak gustom władcy, który nie ponowił zamówień. El Greco pracował głównie dla Kościoła. Chętnie także malował portrety odznaczające się wnikliwą charakterystyką modela. Styl artysty wyróżnia nastrój ... czytaj dalej

Wybitny malarz i grafik hiszpański. W latach 1760-1764 uczył się u Luzána y Martineza w Saragos-sie. Bez powodzenia zdawał egzaminy do Academii de S. Fernando w Madrycie. Dopiero w roku 1766 dostał się do atelier Francisca Bayéu. W latach 1770-1771 odbył podróż do Włoch. Po powrocie do kraju otrzymał zamówienie na wykonanie fresków w kościele El Pilar w Saragossie. W roku 1773 przeniósł się do Madrytu. Dwa lata później został zatrudniony w manufakturze arrasów jako projektant. Ta praca oraz namalowany dla jednego z kościołów w roku 1780 obraz „Chrystus” przyniosły Goi uznanie. W tymże roku został członkiem Academii de S. Fernando, a w roku 1795 jej prezesem. W latach 1786-1799 był głównym malarzem dworu królewskiego. Mimo tego stanowiska Goya zachował niezależność poglądów. W roku 1792 na skutek przebytej choroby ogłuchł. W roku 1798 król powierzył mu wykonanie polichromii w klasztorze S. Antonio de la Florida w Madrycie. Jako zwolennik przemian w duchu oświecenia zamanifestował swoją krytyczną postawę wobec panującego układu społecznego w cyklu grafik pt. „Kaprysy” (1796-1798), z których najbardziej znana to „Gdy rozum śpi, budzą się upiory”. W roku 1820, przebywając w swojej posiadłości w ... czytaj dalej

Jeden z głównych przywódców hitlerowskich, marszałek III Rzeszy. Brał udział w I wojnie jako oficer lotnictwa. W roku 1922 wstąpił do założonej przez Adolfa Hitlera Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotniczej (NSDAP) i wkrótce stał się jednym z najbliższych współpracowników Hitlera i szefem Oddziałów Szturmowych (SA), organizacji paramilitarnej, która w znacznym stopniu przyczyniła się do zdobycia władzy przez Hitlera. W roku 1923 brał udział w monachijskim puczu NSDAP. Od roku 1928 był deputowanym, a od 1932 przewodniczącym niemieckiego parlamentu – Reichstagu. W roku następnym zorganizował jego podpalenie (zwalając winę na komunistów), chcąc w ten sposób rozprawić się z opozycją antyhitlerowską. Od roku 1933 był ministrem lotnictwa Rzeszy i premierem Prus. W tym czasie zorganizował tajną policję polityczną – gestapo, oraz był inicjatorem utworzenia obozów koncentracyjnych w Niemczech dla przeciwników politycznych. W roku 1934 przeprowadził razem z Hitlerem i Himmlerem krwawą likwidację SA, którą oskarżono o przygotowywanie zamachu stanu. Rok później (1935) został mianowany naczelnym dowódcą lotnictwa wojskowego – Luftwaffe. Od roku 1936 kierował gospodarką wojenną Niemiec. W roku ... czytaj dalej

Przywódca komunistyczny i działacz państwowy PRL. Pseudonim partyjny „Wiesław”. Pochodził z rodziny robotniczej. Po ukończeniu szkoły powszechnej, mając 14 lat, podjął pracę w warsztacie ślusarskim. W czasie nauki zawodu ukończył dwuletnią wieczorową szkołę przemysłową. W roku 1922 otrzymał dyplom czeladnika ślusarskiego i w tym samym roku podjął pracę jako ślusarz w rafinerii ropy w Jedliczu, a w następnych latach w Krośnie i w majątku w Gorlicach. W roku 1926 został aresztowany za kolportaż prasy komunistycznej podczas manifestacji pierwszomajowej w Krośnie, ale wkrótce go zwolniono. W roku 1926 wstąpił do Komunistycznej Partii Polski (KPP). W latach 1927-1930 był sekretarzem zarządu okręgowego Związku Chemicznego w Warszawie. W roku 1935 wyjechał do Związku Radzieckiego, gdzie w Moskwie ukończył Międzynarodową Szkołę Leninowską. Po powrocie do kraju został sekretarzem Komitetu Okręgowego KPP w Katowicach. Przed II wojną światową trzykrotnie aresztowany i skazany na więzienie za działalność zagrażającą państwu. Po wybuchu wojny przedostał się na tereny zajęte przez Związek Radziecki, a następnie wstąpił do Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). W roku 1942 został członkiem ... czytaj dalej

Polski powieściopisarz, dramaturg i eseista. Wywodził się ze starej rodziny szlacheckiej osiadłej najpierw na Żmudzi, a potem w Kieleckiem – jego ojciec był ziemianinem i przemysłowcem. W roku 1911 zamieszkał wraz z rodzicami w Warszawie, gdzie w roku 1922 ukończył gimnazjum, a w roku 1927 studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. W tym samym roku wyjechał do Paryża – studiował tam filozofię i ekonomię. Po powrocie do kraju krótko pracował w sądach warszawskich, po czym poświęcił się literaturze. Od 1934 roku współpracował z czasopismami codziennymi i literackimi, zajmując się m.in. krytyką literacką. Twórczość literacką zapoczątkowały na pół fantastyczne opowiadania wydane w zbiorze „Pamiętnik z okresu dojrzewania” (1933). Rozgłos zyskał po opublikowaniu w roku 1937 groteskowej powieści „Ferdydurke”. Przed II wojną światową wydał też sztukę teatralną „Iwona, księżniczka Burgunda” (1938) oraz nie ukończoną powieść sensacyjną „Opętani” (zamieszczana w roku 1939 w pismach codziennych). W sierpniu 1939 roku wyjechał do Argentyny, gdzie zastała go wojna. Przez kilka lat imał się różnych zajęć, by w roku 1947 podjąć stałą pracę w Banku Polskim w Buenos Aires, gdzie ... czytaj dalej