Mikołaj Kopernik

Wybitny astronom polski, matematyk, ekonomista, lekarz, twórca teorii heliocentrycznej. Urodził się w Toruniu jako syn kupca. Po śmierci ojca chłopcem zaopiekował się wuj kanonik, późniejszy biskup warmiński – Łukasz Watzenrode. Dzięki niemu Mikołaj Kopernik po ukończeniu szkoły parafialnej w Toruniu podjął studia (1491-1495) na wydziale sztuk wyzwolonych w Akademii Krakowskiej. W roku 1495 został kanonikiem kapituły warmińskiej w siedzibą we Fromborku, ale już rok później (1496) wyjechał na studia do Bolonii. Studiował tam astronomię i prowadził obserwacje astronomiczne. W 1501 roku wrócił na kilka miesięcy do kraju, po czym ponownie wyjechał do Włoch, tym razem do Padwy, by na tamtejszym uniwersytecie zgłębiać tajniki prawa i medycyny. W roku 1503 na uniwersytecie w Ferrarze zrobił doktorat z prawa kanonicznego. Pod koniec tego roku wrócił do Polski. W latach 1504-1510 był sekretarzem wuja i jego lekarzem przybocznym; w tym czasie przebywał głównie na dworze biskupim w Lidzbarku Warmińskim. Tu też powstał około roku 1507 zarys teorii heliocentrycznej, obalającej dotychczasowy powszechny pogląd, że Słońce krąży wokół Ziemi, a nie odwrotnie. W 1510 roku Kopernik osiedlił się we Fromborku. W tym roku opisał teorię heliocentryczną w rozprawie „Com-mentariolus”, która, nie opublikowana, krążyła w odpisach. W latach 1516-1519 i w roku 1521 pełnił w Olsztynie obowiązki zarządcy dóbr kapitulnych. Podczas wojny polsko-krzyżackiej (1520-1521) bronił olsztyńskiego zamku. Najważniejszym dziełem, które powstało w latach 1515-1530, była rozprawa „De revolutionibus orbium coelestium” („O obrotach sfer niebieskich”), opublikowana w Norymberdze w roku 1543 dzięki profesorowi uniwersytetu w Wittenberdze – Retykowi, który trzy lata wcześniej ogłosił drukiem wyciąg z tej pracy pt. „Narratio prima”. Pierwsze egzemplarze dostarczono Kopernikowi, gdy ciężko chory leżał na łożu śmierci. Wielkiego astronoma pochowano w katedrze fromborskiej. Jego teorię heliocentryczną potomni nazwali rewolucyjną, odkrycie Kopernika miało bowiem znaczenie epokowe. Mimo że teoria Mikołaja Kopernika zdobywała coraz więcej zwolenników, Kościół odrzucił ją jako sprzeczną z Biblią. Z indeksu ksiąg zakazanych „O obrotach sfer niebieskich” zdjęto dopiero w roku 1758.