Karol Józef Estreicher

Polski bibliotekarz, bibliograf, krytyk, historyk literatury i teatru, publicysta. Urodził się i zmarł w Krakowie. Po ukończeniu studiów filozoficznych i prawniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim rozpoczął pracę w sądzie krakowskim, a następnie lwowskim. Od roku 1861 był członkiem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. W następnym roku (1862) został powołany na stanowisko podbibliotekarza i adiunkta bibliografii (nauki badającej i opisującej książki i dokumenty oraz zajmującej się ich spisywaniem według określonych zasad) w Szkole Głównej w Warszawie. We wstępnym wykładzie „O bibliografii” dał wyraz poglądom na bibliografię jako naukę. W latach 1865-1868 był wykładowcą bibliografii na tej uczelni. W roku 1868 wrócił do Krakowa, by objąć stanowisko dyrektora Biblioteki Jagiellońskiej – piastował je do roku 1905. Działalność swoją rozpoczął od sporządzenia katalogu dziesiętnego. Powiększył trzykrotnie księgozbiór biblioteki, wzbogacając go o wielką liczbę starodruków. Wprowadził też nowe działy: grafiki, czasopism, muzyki, druków ulotnych. Do pracy w bibliotece pozyskał nowych współpracowników, m.in. wybitnego bibliografa i historyka literatury Władysława Wisłockiego, autora pierwszego katalogu inkunabułów, czyli starych druków sprzed 1501 roku, oraz Żegotę Pauliego, znakomitego etnografa. Karol Józef Estreicher położył wielkie zasługi dla rozwoju bibliografii. Początkowo miał zamiar uzupełnić bibliografię prac m.in. Feliksa Bentkowskiego i Michała Wiszniewskiego, ale wkrótce postanowił opracować bibliografię całego piśmiennictwa polskiego. Przedmiotem „Bibliografii polskiej” -olbrzymiego dzieła obejmującego 26 tomów – są druki polskie wydane w Polsce i za granicą oraz druki dotyczące Polski. Prócz książek Estreicher uwzględnił mapy i nuty z tekstami. Tom I ukazał się w 1870 roku, ostatni (już po jego śmierci) w roku 1916. Tom XXII (do litery M włącznie) jest ostatnim tomem opracowanym przez Karola Józefa. Jego dzieło kontynuował syn Stanisław (1869-1939), który doprowadził je do litery Z, oraz wnuk Karol (1906-1984). Pierwsze prace Estreichera wydane drukiem dotyczyły głównie literatury dramatycznej i teatru (trzytomowe dzieło „Teatra w Polsce”). W dziedzinie literatury zadebiutował rozprawą o życiu i pismach Adama Mickiewicza oraz pracami m.in. o twórczości Wincentego Pola i Kajetana Węgierskiego. W 1872 roku został członkiem Akademii Umiejętności, której był współzałożycielem.