Honore de Balzac

Wybitny pisarz francuski. Lata dzieciństwa i wczesnej młodości spędził na prowincji. W Paryżu studiował prawo. Pierwsze utwory Balzaca, sentymentalno-awanturnicze powieści w duchu romantyzmu, opublikowane pod pseudonimem w latach 1820-1825, pisarz określił jako studia, które pozwoliły mu opanować sztukę dialogu, opisu i kompozycji. Właściwym debiutem były powieści z roku 1829, „Szuanie” i „Fizjologia małżeństwa”. Obydwie odniosły duży sukces. „Fizjologia małżeństwa” wyraźnie zapowiadała Balzakowski realizm z jego analityczną wnikliwością. Powieści i opowiadania podzielił Balzac na trzy cykle: „Studia filozoficzne”, „Studia obyczajowe” i „Studia analityczne”. W 1831 roku ukazanie się „Jaszczura” zapoczątkowało pierwszą serię „Studiów filozoficznych”. W utworach z tego okresu widoczne są wpływy okultystów z końca XVIII wieku, w tym najsławniejszego z nich, Swe-denborga. Balzac podjął tu próbę odpowiedzi na pytania dotyczące tajemnicy życia i losu ludzkiego bądź istnienia świata idealnego. W „Studiach obyczajowych”, obejmujących większość utworów Balzaca, autor ukazuje bohaterów, których cechy mają wymiar uogólniony i są typowe dla większości społeczeństwa. Drugim elementem było pokazanie struktury i mechanizmu procesów społecznych, opartych na pieniądzu i bezwzględności bogacących się ludzi. Do tego cyklu należą m.in. „Ojciec Goriot”, „Eugenia Grandet”, „Stracone złudzenia”. W tej ostatniej powieści w sposób najpełniejszy i najdojrzalszy ujawniają się charakterystyczne dla pisarza motywy fabularne i typy ludzkie. W roku 1833 Balzac postanowił zastosować zabieg, który zespoliłby jego utwory w jedną epicką całość. Stworzył więc postacie występujące w różnych utworach, przedstawiane w różnych momentach ich życiowej kariery. Owa spójność dzieła Balzaca zostaje podkreślona przez nadanie wspólnego tytułu cyklowi powieści: „Komedia ludzka”. Autor zamierzał napisać 137 powieści, z czego 85 ukończył; reszta pozostała w formie notatek i fragmentów. „Komedia ludzka” jest panoramicznym obrazem społeczeństwa francuskiego od czasów Wielkiej Rewolucji Francuskiej (1789-1799) po rządy Ludwika Filipa. Na oddzielną uwagę zasługuje twórczość epistolograficzna (listy) Balzaca, w tym korespondencja z polską hrabiną Eweliną Hańską prowadzona od roku 1833, mająca wysoką rangę artystyczną. Romans trwający ponad ćwierć wieku zakończył się w roku 1850, na krótko przed śmiercią pisarza, małżeństwem.