Biografie

Marcello Malpighi

admin — Wed, 22 Feb 2012 11:46:31 +0000

Włoski biolog, anatom i lekarz, twórca anatomii mikroskopowej. Studiował medycynę na uniwersytecie w Bolonii. W latach 1656-1691 był profesorem medycyny na tamtejszym uniwersytecie. Jednocześnie w latach 1657-1659 wykładał na uniwersytecie w Pizie, a w roku 1662 – w Mesynie. Od roku 1668 był honorowym członkiem naukowego Towarzystwa Królewskiego w Londynie – Royał Society. W roku 1691 z powodu czynionych mu przez kolegów lekarzy przykrości musiał porzucić karierę uniwersytecką i został osobistym lekarzem papieża Innocentego XII w Rzymie. Jeden z pierwszych uczonych, który zastosował mikroskop do badań tkanek zwierzęcych i roślinnych oraz wprowadził różne metody ich barwienia ułatwiające obserwację. W roku 1660 opisał czerwone ciałka krwi kręgowców, a rok później (1661) wykrył naczynia włosowate – najmniejsze naczynia krwionośne, stanowiące połączenia między tętnicami a żyłami. Tym odkryciem uzupełnił teorię krążenia krwi podaną przez Williama Harveya, profesora Królewskiej Szkoły Medycznej w Londynie, twórcę pierwszego prawidłowego opisu budowy i funkcjonowania krwi obi egu. W tym samym roku (1661) wykrył pęcherzykowatą strukturę płuc. Podczas badań mikroskopowych nerek odkrył w nich i opisał sploty naczyń włosowatych, nazwanych później kłębkami nerkowymi Malpighiego lub ciałkiem nerkowym Malpighiego. Stanowią one początek układu wydalniczego i są miejscem filtracji krwi i powstawania tzw. moczu pierwotnego. Wykrył także warstwę twórczą wielowarstwowego nabłonka płaskiego oraz skupienia leukocytów w śledzionie. Obserwował i badał owady: wykrył u nich m.in. system tchawek i przetchlinek, cewkowate narządy wydalnicze zwane cewkami Malpighiego u wijów i pajęczaków, szczegółowo zbadał jedwabnika, opisując m.in. jego gruczoły przędne. Jeśli chodzi o rośliny, opisał ich komórkową budowę, m.in. szczegółowo podał budowę łodygi, zbadał funkcję liści w wytwarzaniu i magazynowaniu pokarmu, budowę nasienia i przebieg kiełkowania oraz znaczenie liścieni. Nie zdawał jednak sobie sprawy z wagi odkryć z zakresu anatomii roślin. Interesował się również embriologią, badał m.in. rozwój kurczęcia. Mimo uznania w kołach naukowych Europy nie zyskał za życia sławy w ojczyźnie.

Ernest Malinowski

admin — Wed, 22 Feb 2012 11:08:31 +0000

Polski inżynier kolejowy i drogowy. Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej. W latach 1825-1830 był uczniem słynnego Liceum Krzemienieckiego. Wraz z ojcem brał udział w powstaniu listopadowym – po jego upadku obaj zmuszeni byli udać się na emigrację. W Paryżu Ernest Malinowski ukończył szkołę średnią i w latach 1834-1836 studiował w Szkole Politechnicznej, a następnie w latach 1836-1838 w Szkole Dróg i Mostów. Po ukończeniu studiów wstąpił do francuskiego rządowego Korpusu Dróg i Mostów. Pracował we Francji i w Algierze. W roku 1848 był uczestnikiem powstania w Badenii, w którym walczono o utworzenie republiki (jego naczelnym wodzem był Polak, gen. Ludwik Mierosławski). W roku 1852 wyjechał do Peru, gdzie brakowało wykształconej kadry technicznej. Jako inżynier w służbie rządowej, projektował mosty, linie kolejowe i drogi. Zajmował się także fortyfikowaniem wybrzeża, w tym portu Callao nad Oceanem Spokojnym. Był profesorem uniwersytetu w Limie, jednym z założycieli peruwiańskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych i Towarzystwa Geograficznego w stolicy Peru. W 1859 roku przedstawił władzom peruwiańskim projekt transandyjskicj linii kolejowej, która miała biec od wybrzeża Oceanu Spokojnego, przez Andy, aż do dorzecza Amazonki. Chodziło bowiem o połączenie przez pasma górskie zasobnego w bogactwa wnętrza kraju z wybrzeżem, co rozwinęłoby handel i ożywiło gospodarkę, przyczyniając się w ten sposób do wzrostu zamożności Peru. Po otrzymaniu zgody na realizację projektu Ernest Malinowski sprowadził z Polski ekipę inżynierów i w latach 1872-1876 kierował budową linii kolejowej na trasie Callao-Oroya, sięgającej do wysokości 4769 metrów n.p.m. (najwyżej położona droga kolejowa na świecie). W najwyższym miejscu pasma górskiego wykuto tunel długości 1200 metrów; ponadto wydrążono w górach 62 krótsze tunele. W latach 1880-1885 kierował w Ekwadorze budową kolei na trasie Guayaquil-Quito. Po powrocie do Peru w roku 1866 był dowódcą obrony wybrzeża podczas wojny hiszpańsko-peruwiańskiej. Peruwiańczycy uznali go za bohatera narodowego. W dowód wdzięczności jego podobiznę umieszczono na pomniku w centrum Limy. Imieniem Malinowskiego nazwano dopływ rzeki Tambo.

Bronisław Malinowski

admin — Mon, 13 Dec 2010 16:29:19 +0000

Polski antropolog społeczny, socjolog i etnolog. Był synem profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego Lucjana Malinowskiego, językoznawcy. Na krakowskiej uczelni stadiował nauki przyrodnicze, a następnie etnologię i socjologię w Lipsku i w Londynie. W latach 1914—1918 przebywał wśród ludów pierwotnych na Nowej Gwinei i na Wyspach Trobrianda, gdzie przeprowadzał badania terenowe. Ich wyniki przyniosły mu światową sławę. W roku 1924 został wykładowcą na uniwersytecie w Londynie, a trzy lata później kierownikiem specjalnie utworzonej dla
niego katedry antropologii społecznej na tym uniwersytecie. W latach 1930-1938 był jednym z kierowników Instytutu Kultur i Języków Afryki w Londynie. W roku 1938 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie został profesorem Uniwersytetu Yale w New Haven. Mimo że w związku z działalnością naukową większość czasu spędzał poza krajem, o Polsce nigdy nie zapomniał. W czasie II wojny światowej objął kierownictwo Instytutu Polskiego w Nowym Jorku. Jego dorobek naukowy w dziedzinie antropologii i etnologii jest bardzo bogaty. Podczas pobytu wśród ludów prymitywnych wysp Oceanu Spokojnego prowadził analizę gospodarki, życia, systemu wierzeń i mitów, a także zwyczajów badanych grup etnicznych. Równocześnie teoretycznie próbował rozstrzygnąć wiele problemów z dziedziny antropologii społecznej, jednej z dyscyplin nauk społecznych zajmującej się relacjami między faktami społecznymi a zjawiskami kulturowymi. Był głównym przedstawicielem nurtu tej dziedziny zwanego funkcjonalizmem, który powstał w latach dwudziestych XX stulecia; podjął on próby wyjaśnienia faktów kulturowych przez ustalenie funkcji, jaką pełnią w systemie kultury danego społeczeństwa. Bronisław Malinowski sformułował zasady metody funkcjonalnej. Autor wielu prac i publikacji naukowych, w tym: „Argonauci zachodniego Pacyfiku” (1922), „Magia, Nauka i Religia” (1925), „Anthropology” (1926), „Życie seksualne dzikich…” (1929), „Coral Gardens and their Magie” (1935), „Naukowe teorie kultury” (1944) i „Dynamika przemian kulturowych” (1945) -dwie ostatnie publikacje wydane zostały pośmiertnie.

Jacek Malczewski

admin — Mon, 13 Dec 2010 15:58:47 +0000

Wybitny malarz polski, jeden z głównych przedstawicieli symbolizmu przełomu wieków. W latach 1872-1875 i 1877-1879 studiował malarstwo w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, m.in. u Jana Matejki, i w Paryżu w École des Beaux-Arts (1876-1877). Wychowany na poezji narodowej tworzył realistyczne obrazy związane z polską martyrologią po powstaniu styczniowym, zainspirowany dziełami Juliusza Słowackiego i Artura Grottgera (m.in. „Na etapie” 1883, „Wigilia zesłańców” 1892), a także Adama Asnyka. Około roku 1890 artysta odszedł od realizmu, zwracając się ku symbolizmowi. Pozostał jednak w kręgu tematyki patriotycznej, tyle że wyrażanej przez treści symboliczne i mistyczne (m.in. „Melancholia” 1890-1894). Ulubionym motywem, wielokrotnie powtarzanym w rozmaitych wersjach była śmierć, określana przez artystę po grecku jako Thanatos (m.in. „Śmierć Ellenai” 1893, „Śmierć” 1920). Malarz przedstawiał ją jako piękną i silną kobietę, pełną wewnętrznego skupienia, przynoszącą ludziom ciszę i odpoczynek. Tematyka prac Malczewskiego była bardzo szeroka: interesowała go filozofia życia i śmierci, problem wieczności, miłość, religia i sztuka, a także sprawy narodowe. W tle jego prac pojawiał się polski pejzaż. Artysta malował wiejskie dzieci, otoczone przez kolorowe anioły lub chimery na tygrysich łapach, ukazujące nieznane piękno ciekawym dziecięcym oczom (m.in. „Aniele, pójdę z tobą” 1901, „Pastuszek i harpia” 1907). Malczewski był mistrzem portretu (m.in. „Władysław Reymont” 1905), chętnie też malował autoportrety, przedstawiając siebie nierzadko w towarzystwie zjaw, chimer i faunów lub na tle pejzażu (m.in. „Na jednej strunie” 1908). W swojej twórczości artysta pragnął pogodzić realistyczną tematykę dzieł z irracjonalnym stosunkiem do świata, co wprowadzało do obrazów klimat szczególnego napięcia. Jacek Malczewski był jednym ze współzałożycieli Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, założonego w roku 1897, a w latach 1896-1900 oraz w latach 1912-1921 profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, także rektorem tej uczelni. Jego twórczość zaliczana jest do najwybitniejszych zjawisk w sztuce polskiej.

Tadeusz Makowski

admin — Sun, 06 Jun 2010 08:39:11 +0000

Jeden z najwybitniejszych malarzy polskich XX wieku. W latach 1903-1908 studiował malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych u Józefa Mehoffera i Jana Stanisławskiego. Równocześnie był studentem filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim. W roku 1908 wyjechał do Francji i osiadł na stałe w Paryżu. Początkowo malował pod wpływem Puvisa de Chavannesa (m.in. „Chrzest w Jordanie”- Hornage a Puvis de Chavannes ok. 1909) oraz Marcela Groma-ire’a, z którym się później zaprzyjaźnił (Gromaire namalował kilka portretów Makowskiego). W latach 1912-1913 uległ wpływowi kubizmu. Po wybuchu I wojny światowej wyjechał do Bretanii, do Władysława Slewińskiego. Do Bretanii wracał kilkakrotnie, by – zafascynowany jej surowym krajobrazem -uprawiać realistyczne malarstwo rodzajowe i pejzażowe (m.in. „Rybak z fajką” 1917). Od roku 1921 zaczął z upodobaniem malować dzieci (m.in. „Kapela dziecięca” 1922, „Karnawał dziecięcy” 1929). Świat dziecka pociągał go swą szczerością i bezpośredniością. W roku 1923 związał się z międzynarodową grupą malarzy, z którą wystawiał prace w modnej wówczas Galerii Berthe Weill. Obrazy te nosiły już znamiona indywidualnego stylu malarza, który przez lata doskonalił. Był on połączeniem początkowych fascynacji malarstwem holenderskim, późniejszych -kubizmem, naiwnym realizmem oraz polską sztuką ludową. Dzieła Makowskiego, przesycone liryzmem, mają kubizującą formę. Wdzięcznym tematem są sceny rodzajowe z dziećmi (ukazanymi podczas zajęć domowych lub zabawy), z rzemieślnikami („Szewc” znany także pod francuskim tytułem „Le sabotier” 1932) oraz groteskowo przedstawione typy charakterologiczne („Skąpiec” 1932). Wystawa w Paryżu w roku 1928 była wielkim sukcesem. Tadeusz Makowski tworzył także drzeworyty, w których częstym tematem jego prac, podobnie jak w malarstwie, były dzieci. Znany jest cykl „Pastorałek” (powstały po 1920 r.). W tych niewielkich formatem drzeworytach można odnaleźć inspirację sztuką ludową. Każdy drzeworyt stanowi małą scenkę teatralną, a postacie ludzkie – górale, i zwierzęta obwiedzione są grubym czarnym, miękkim konturem. Najwięcej prac Makowskiego znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Mahomet Muhammad IbnAbdAllah

admin — Wed, 12 May 2010 08:55:59 +0000

Twórca i prorok islamu, a także prawodawca. Pochodził z Mekki z rodziny kupieckiej, z plemienia Kurajszytów. Najpierw trudnił się pasterstwem, potem był przewodnikiem karawan kupieckich. Mając dwadzieścia pięć lat, ożenił się ze starszą od siebie bogatą wdową, Chadidżą. Usłyszawszy o jedynym Bogu od Żydów i chrześcijan żyjących w Mekce, w wieku czterdziestu łat nabrał przeświadczenia, że jedyny Bóg panujący nad całym wszechświatem objawił mu się za pośrednictwem archanioła Gabriela i przeznaczył go do szerzenia prawdziwej wiary. Najpierw zaczął nauczać wśród rodziny i znajomych, a następnie, od roku 613 – publicznie. W miarę jak jego nauki zyskiwały zwolenników, władze Mekki uznały go za osobę niebezpieczną, podważającą ich autorytet. W trosce o własne bezpieczeństwo Mahomet wraz z grupą zwolenników uciekł w roku 622 do Medyny. Ucieczka ta zwana hidżrą stanowiła punkt zwrotny w życiu Mahometa, którego zwolennicy zaczęli nazywać Prorokiem (od hidżry liczą się lata w kalendarzu islamskim i era muzułmańska). Wkrótce liczba jego zwolenników wyraźnie wzrosła, a on sam, uzyskawszy znaczące stanowisko w mieście, założył gminę islamską i stał się w niej niemalże władcą absolutnym. Gdy nową wiarę przyjęły plemiona mieszkające wokół Medyny, Mahomet wezwał swoich zwolenników do tzw. świętej wojny – dżihadu, z niewiernymi w Mekce. Pokonawszy swych przeciwników, odbył w roku 630 tryumfalną pielgrzymkę do tego miasta i skłonił jego mieszkańców do przyjęcia islamu. Zjednoczywszy całą Arabię, uczynił z Mekki oficjalną stolicę nowego państwa. Zgodnie z zaleceniem Proroka, odtąd wszyscy wyznawcy islamu podczas modlitwy mieli się zwracać w stronę Mekki. Mahomet głosił, że wobec Boga wszyscy są równi, co przysporzyło mu zwolenników w uboższych warstwach społeczeństwa. Zmarł nagle w Medynie, a na miejscu, gdzie umarł, wzniesiono meczet. Przed śmiercią przekazał władzę ojcu swej ostatniej żony Aiszy, Abu Bekrowi. (Prorok, mimo iż nakazał mężczyznom mieć najwyżej dwie żony, sam miał ich dziesięć, a oprócz nich wiele konkubin). Nauki Mahometa zostały spisane przez jego następców w Koranie – świętej księdze islamu.

Mahawira

admin — Tue, 11 May 2010 15:07:15 +0000

Indyjski myśliciel, ostatni reformator dźinizmu, organizator wspólnoty dźinijskiej. Urodził się w północnych Indiach w rodzinie królewskiej jako młodszy syn władcy. Wychowywał się w dostatku. Był żonaty, miał córkę. W wieku trzydziestu lat porzucił bogactwo, rodzinę i dotychczasowe wygodne życie, postanowił bowiem szukać prawdy i oświecenia duchowego. Został mnichem w klasztorze Parswanatha, słynącym z surowych zasad. Przez dwanaście lat żył w skrajnym ubóstwie, przestrzegając surowej ascezy, obowiązującej w klasztorze. Większość czasu spędzał na głębokiej medytacji i rozmyślaniach. Często pościł, nie miał żadnych przedmiotów osobistych, nawet garnuszka do picia wody. Miał tylko jedną szatę, ale i tej się pozbył i chodził nagi, żyjąc z jałmużny. Jego ciało było pogryzione przez insekty, których nie tylko nie zwalczał, ale też nie pozwalał innym, żeby to robili. Mimo że w Indiach ludzie byli przyzwyczajeni do „świętych ludzi”, to jednak postawa i wygląd Mahawiry budziły zdumienie i narażały go na kpiny, obelgi i razy, które znosił bez sprzeciwu. W wieku czterdziestu dwóch lat Mahawira doszedł do wniosku, że osiągnął oświecenie duchowe. Ostatnie trzydzieści lat życia spędził na głoszeniu prawd duchowych, do których doszedł w wyniku wielu wyrzeczeń i przemyśleń, oraz na nauczaniu. Pod koniec życia miał już wielu uczniów. Mahawira wierzył, że dusza nie umiera wraz z ciałem, lecz wciela się w jakąś inną istotę (nie zawsze w człowieka). Idea wędrówki dusz jest jedną z naczelnych zasad dźinizmu, podobnie jak wiara w karman, czyli bilans uczynków w czasie ziemskiej egzystencji. Zgodnie z tym przekonaniem dokonane czyny wpływają na los jednostki w następnym wcieleniu. Celem dźinizmu jest uwolnienie duszy od nagromadzonego ciężaru win. Czystą duszę można osiągnąć między innymi przez wyrzeczenie się przyjemności zmysłowych: dotyczy to również jedzenia. Śmierć głodowa jest według dźinistów zaszczytna. Mahawira przestrzegał także wyznawców przed wyrządzaniem krzywdy i stosowaniem przemocy: dotyczyło to nie tylko ludzi, ale i zwierząt. Wyrazem tego był zakaz spożywania mięsa oraz zabijania nawet najmniejszych stworzeń, np. much, pająków, robaków. Mahawira wywarł niezaprzeczalny wpływ nie tylko na filozofię hinduską, ale także na hinduizm.

Ferdynand Magellan

admin — Fri, 07 May 2010 15:55:40 +0000

Żeglarz portugalski w służbie Hiszpanii, podróżnik, jeden z największych odkrywców wszech czasów. Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej. W młodości zaciągnął się do wojska i brał udział w portugalskich wyprawach wojennych do Indii (1505-1511) oraz do Maroka (1513), podczas których dosłużył się stopnia oficera. Relacje żeglarzy z wcześniejszych wypraw nasunęły Magellanowi myśl o istnieniu krótszej drogi na słynne wówczas Wyspy Korzenne (Moluki). Szlak miał prowadzić na zachód, przez Ocean Atlantycki. Po uzyskaniu aprobaty króla hiszpańskiego Karola 1 20.września 1519 roku Magellan wyruszył na czele 5 okrętów i 265 członków załogi na Wyspy Korzenne. W styczniu 1520 roku dopłynął do La Platy. Z powodu buntu załogi i ostrej zimy zmuszony był zatrzymać się w zatoce San Julian, u wybrzeży Patagonii. W październiku odkrył cieśninę nazwaną później jego imieniem (Cieśnina Magellana). 28 listopada wyprawa wypłynęła wreszcie na łagodne wody oceanu, całkowicie odmiennego od burzliwych wód Oceanu Atlantyckiego. Marynarze nadali mu nazwę „El Pacifico” – Spokojny. Magellan nazwał go Morzem Spokojnym. 6 marca 1521 roku wyprawa dotarła do zielonych wysp, które po trudach podróży wydawały się żeglarzom rajem. Magellan nazwał je jednak Wyspami Złodziejskimi, ponieważ tubylcy, otoczywszy swoimi łodziami statki hiszpańskie, kradli z nich wszystko, co wpadło im w ręce. Wyspy Złodziejskie to dzisiejszy archipelag Marianów, z główną wyspą Guam, na którą zawinął Magellan. Po krótkim postoju okręty wyruszyły dalej w poszukiwaniu Wysp Korzennych. 16 marca 1521 roku Magellan dopłynął do ,wysp, które nazwał Wyspami Świętego Łazarza, czyli dzisiejszych Filipin. Podczas interwencji w sporze między tubylcami, doszło do potyczki na wysepce Mactan. Przewaga tubylców była trzydziestokrotna. Magellan zginął, najpierw ugodzony zatrutą strzałą w nogę, a następnie przebity wieloma ciosami włóczni. W listopadzie 1521 roku pozostała przy życiu załoga dotarła do Wysp Korzennych. Jedyny statek „Victoria” z ładunkiem cennych korzeni powrócił pod dowództwem Juana Sebastiana Elcańo wraz z 18 członkami załogi do Hiszpanii, do San Lucar (skąd wyprawa Magellana wyruszyła), 6 września 1522 roku, opływając w ten sposób kulę ziemską. Wyprawa Ferdynanda Magellana potwierdziła domysły o kulistości Ziemi.

Stanisław Maczek

admin — Thu, 06 May 2010 06:45:55 +0000

Generał polski. Pochodził ze wsi niedaleko Lwowa. Uczęszczał do gimnazjum w Drohobyczu. Po zdaniu matury studiował na polonistyce i filozofii na uniwersytecie we Lwowie. Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany – służył w armii austriackiej jako oficer piechoty. Po zakończeniu wojny i odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił w roku 1918 do Wojska Polskiego. Po awansie na stopień pułkownika zajmował w polskiej armii stanowiska dowódcze. Był m.in. dowódcą 81. Pułku Piechoty i dowódcą piechoty 8. Dywizji. W roku 1938 został dowódcą 10. Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej. Stojąc na czele tej brygady, bronił Lwowa we wrześniu 1939 roku, a po wkroczeniu do Polski wojsk radzieckich przedostał się 19 września 1939 roku na Węgry. Stamtąd ze swoimi żołnierzami przedarł się do Francji, gdzie został mianowany generałem brygady. Był współorganizatorem i dowódcą formacji Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W listopadzie i grudniu dowodził utworzoną we Francji 1. Dywizją Piechoty. Najpierw zorganizował, a następnie został dowódcą 10. Brygady Kawalerii Pancernej, która walczyła od roku 1940 w obronie Francji. Po kapitulacji Francji w czerwcu tego roku generał Stanisław Maczek przedostał się do Wielkiej Brytanii, która po klęsce Francuzów była siedzibą polskiego Dowództwa Naczelnego. Tam dowodził zorganizowaną przez siebie 10. Brygadą Kawalerii Zmotoryzowanej (1940-1942). Następnie zorganizował w Szkocji polską 1. Dywizję Pancerną i od lutego 1942 roku został jej dowódcą w stopniu generała dywizji. W roku 1944 dywizja generała Maczka liczyła około 16 tysięcy żołnierzy, 181 czołgów oraz 4 tysiące pojazdów zmechanizowanych. Chrzest bojowy przeszła w lipcu tego roku, walcząc razem z aliantami w północnej Francji. W Normandii odegrała ważną rolę w bitwie pod Falaise (7-22 sierpnia 1944 r.), podobnie jak potem w walkach na terenie Belgii i Holandii. W bitwie pod Falaise Polacy zniszczyli m.in. 70 niemieckich czołgów, 500 samochodów, 100 dział i wzięli do niewoli 5 tysięcy jeńców. Od maja 1945 roku do 1947 roku generał Maczek był dowódcą 1. Korpusu Polskiego w Szkocji. Osiadłszy w Edynburgu, mieszkał tam do końca życia. Odznaczony Orderem Orła Białego (1994). Autor wspomnień „Od podwody do czołga” (1961). Zgodnie z życzeniem, został pochowany na cmentarzu 1. Dywizji Pancernej w Bredzie.

Niccolo Machiavelli

admin — Wed, 05 May 2010 20:11:16 +0000

Historyk, filozof i dyplomata włoski, jeden z najwybitniejszych pisarzy politycznych i społecznych odrodzenia. Pochodził z Florencji. W latach 1498-1512 zajmował w republice florenckiej ważne stanowisko sekretarza kancelarii republiki i w ramach swoich obowiązków odbywał podróże dyplomatyczne, m.in. do Francji, Niemiec i Szwajcarii. Po powrocie Medyceuszów i wprowadzeniu władzy książęcej jako stronnik republiki był podejrzewany o udział w spisku, został wtrącony do więzienia (1512-1513). Wroku 1513 skazano go na wygnanie, z którego powrócił do Florencji po sześciu latach (1519). Nie zrywając z kręgami republikańskimi, szukał zbliżenia z Medyceuszami, co dla niego oznaczałoby powrót do polityki. W tym czasie zajął się także działalnością pisarską. Machiavelli, wszechstronnie wykształcony, był znakomitym obserwatorem życia, a swoje spostrzeżenia potrafił ująć w niezwykle celnych sformułowaniach i sądach. Do jego najwybitniejszych prac należą: „Dialoghi dell’arte della guerra” („Dialogi
0 sztuce wojennej”, 1521), „I discorsi sopra la prima deca di Tito Livio” („Uwagi Machiawela wysnute z Liwiusza historii rzymskiej”, 1531)
1 „Książę” (1532) – najgłośniejsze dzieło Machiavellego, który pisał również komedie obyczajowe (m.in. „Mandragora”, 1521), poematy i nowele. Prowadził także bogatą korespondencję urzędową i prywatną. W „Księciu” zamieścił wskazówki co do sposobu postępowania człowieka chcącego najpierw zdobyć władzę, a następnie ją utrzymać. Machiavelli uważał, że głównymi pobudkami działania człowieka jest żądza posiadania i żądza władzy. W dążeniu do zamierzonego celu powinno się zatem w zależności od potrzeb stosować przemoc, podstęp, nie cofać się przed obłudą i zdradą w myśl zasady,że cel uświęca środki. (Doktrynę polityczną przedstawioną w „Księciu” nazwano potem ma-kiawelizmem). Machiavelli należał do najwybitniejszych osobowości swojej epoki. Jako historyk ściśle łączył wydarzenia historyczne z problemami politycznymi i społecznymi. Za swoje śmiałe, nierzadko kontrowersyjne sądy potępiony został zarówno przez Kościół katolicki (jego książki trafiły w 1559 r. na indeks kościelny), jak i protestantów, ciesząc się przy tym uznaniem prekursorów myśli liberalnej i przekonań republikańskich oraz m.in. ideologów polskich ruchów narodowowyzwoleńczych.